Dự án học thuật / 12
Kiến trúc Hệ thống Customer Service
Thiết kế kiến trúc phân lớp cho hệ thống chăm sóc khách hàng ngành vận chuyển hành khách
Tóm tắt nhanh
Tổng quan dự án
Nội dung nghiên cứu
Vấn đề: khi chất lượng dịch vụ phụ thuộc quá nhiều vào kinh nghiệm cá nhân
Nhóm thực hiện phân tích và thiết kế kiến trúc cho một hệ thống quản lý Customer Service trong lĩnh vực vận chuyển hành khách, lấy cảm hứng từ mô hình hoạt động của nhà xe Phương Trang. Các doanh nghiệp vận chuyển hành khách thường phải xử lý nhiều yêu cầu từ khách hàng như khiếu nại, hỗ trợ, thay đổi thông tin vé và các tình huống phát sinh trong quá trình sử dụng dịch vụ. Nếu thiếu một hệ thống quản lý tập trung và quy trình xử lý thống nhất, chất lượng dịch vụ sẽ phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm của từng nhân viên, dẫn đến thông tin không nhất quán và khó kiểm soát.
Mục tiêu của dự án là chuẩn hóa quy trình tiếp nhận và xử lý yêu cầu khách hàng, xác định rõ ranh giới hệ thống, mô hình hóa luồng dữ liệu và thiết kế kiến trúc tổng thể trước khi triển khai phần mềm. Bên cạnh các chức năng chăm sóc khách hàng truyền thống, nhóm còn đề xuất xây dựng Knowledge Base nhằm lưu trữ và chia sẻ tri thức nội bộ, giúp chuẩn hóa cách xử lý ticket và nâng cao chất lượng dịch vụ.
Vai trò: phân tích nghiệp vụ và thiết kế kiến trúc hệ thống
Trong nhóm 5 thành viên, phụ trách các nội dung liên quan đến phân tích nghiệp vụ và thiết kế kiến trúc hệ thống:
- Thiết kế sơ đồ cơ cấu tổ chức doanh nghiệp
- Xây dựng quy trình nghiệp vụ tổng quan
- Thiết kế quy trình xây dựng và duy trì Knowledge Base
- Thiết kế Data Flow Diagram (Context, Level 0, Level 1 và các mức chi tiết theo phạm vi được phân công)
- Thiết kế kiến trúc tổng thể của hệ thống theo mô hình phân lớp
- Chỉnh sửa và hoàn thiện tài liệu báo cáo, thiết kế slide trình bày
- Tham gia review các quy trình BPMN nhằm đảm bảo tính nhất quán giữa kiến trúc hệ thống và các tài liệu phân tích
Quá trình: nhìn hệ thống dưới góc độ kiến trúc thay vì chỉ chức năng
Quy trình thực hiện đi theo các bước:
- Phân tích bài toán và xác định phạm vi hệ thống
- Xây dựng cơ cấu tổ chức doanh nghiệp
- Thiết kế quy trình nghiệp vụ tổng quan
- Phân tích quy trình quản lý Knowledge Base
- Xây dựng Data Flow Diagram từ Context Diagram đến Level 2
- Thiết kế kiến trúc tổng thể theo mô hình phân lớp
- Xác định các thành phần hệ thống và trách nhiệm của từng tầng
- Hoàn thiện tài liệu và trình bày giải pháp
Phần tốn nhiều thời gian nhất là thiết kế quy trình Knowledge Base — phải nghiên cứu và chỉnh sửa nhiều lần để xây dựng một quy trình phù hợp, đặc biệt là cơ chế phê duyệt bài viết trước khi xuất bản nhằm đảm bảo tính chính xác và nhất quán của tri thức được sử dụng trong toàn bộ hệ thống chăm sóc khách hàng.
Kết quả đạt được
- Hoàn thành mô hình kiến trúc cho hệ thống Customer Service
- Chuẩn hóa quy trình tiếp nhận, xử lý ticket và quản lý tri thức nội bộ
- Thiết kế hệ thống theo kiến trúc ba tầng gồm Presentation Layer, Business Layer và Data Layer
- Xây dựng đầy đủ các sơ đồ DFD giúp mô tả luồng dữ liệu từ tổng quan đến chi tiết
- Đề xuất quy trình Knowledge Base với cơ chế thu thập, biên soạn, phê duyệt, xuất bản và bảo trì tri thức nhằm đảm bảo tính chính xác và nhất quán của dữ liệu
Điều tự hào nhất
Đây là môn học giúp thay đổi cách nhìn về việc xây dựng phần mềm. Trước đây thường nghĩ đến việc viết code trước, nhưng sau dự án này hiểu rằng một hệ thống tốt cần bắt đầu từ việc phân tích nghiệp vụ, xác định ranh giới hệ thống, mô hình hóa luồng dữ liệu và thiết kế kiến trúc rõ ràng. Phần tâm huyết nhất là quy trình Knowledge Base — phải nghiên cứu và chỉnh sửa nhiều lần để xây dựng một quy trình phù hợp.
Bài học lớn nhất
Project dạy được cách nhìn một hệ thống dưới góc độ kiến trúc thay vì chỉ tập trung vào chức năng, cách xác định ranh giới hệ thống và trách nhiệm của từng thành phần. Hiểu rõ sự khác biệt giữa Process, Data Flow, Data Store và External Entity trong DFD, cách phân rã DFD từ Context Diagram đến các mức chi tiết, và vai trò của Layered Architecture trong việc tách biệt giao diện, nghiệp vụ và dữ liệu. Quan trọng hơn, hiểu rằng Knowledge Base không chỉ là tập hợp các câu hỏi thường gặp mà là một hệ thống quản lý tri thức có quy trình thu thập, kiểm duyệt, xuất bản và duy trì nhằm hỗ trợ nhân viên xử lý các tình huống thực tế một cách nhất quán.
Hạn chế
Dự án dừng ở mức phân tích và thiết kế kiến trúc, chưa triển khai hệ thống thực tế. Các quy trình được xây dựng dựa trên nghiên cứu nghiệp vụ và mô phỏng từ doanh nghiệp, chưa được kiểm chứng trong môi trường vận hành thực tế. Chưa đánh giá hiệu năng, khả năng mở rộng hoặc các yêu cầu phi chức năng ở mức triển khai.
Nếu làm lại
- Bổ sung thêm kiến trúc Microservices và Event-Driven Architecture để so sánh với mô hình phân lớp truyền thống
- Thiết kế thêm các yêu cầu phi chức năng như khả năng mở rộng, tính sẵn sàng và bảo mật
- Mô hình hóa thêm Sequence Diagram và API Contract giữa các thành phần
- Thiết kế cơ chế phân quyền và quản lý Knowledge Base chi tiết hơn
- Xây dựng prototype hoặc Proof of Concept nhằm kiểm chứng kiến trúc đã thiết kế trước khi triển khai thực tế
Bắt đầu trò chuyện
Bạn có một câu hỏi đáng để cùng khám phá?
Tôi sẵn sàng trao đổi về các vị trí dữ liệu, cơ hội hợp tác chỉn chu và câu chuyện phía sau nghiên cứu này.
Liên hệ